Lapidaryo

BALAKYOT - BALATKAYÔ BA? kayganda ng kanyang itinanong kung ang balakyot ba'y balatkayô? ah, marahil, dahil ang balakyot ay mapagbalatkayo at lilò sinagot ko siyang ang balakyot ay balawis, sukab, lilò, taksil at tumugon siyang gagamitin na rin niya ang salitang iyon pag mapagbalatkayong kaibigan matagal man bago mo malaman madarama mo ang kataksilan siya't lilo't balakyot din naman mapagkunwari't balakyot pala pinagsamaha'y sayang talaga kayhirap pag ganyan ang kasama na harapang pagtataksilan ka - gregoriovbituinjr. 01.04.2026

ANEKDOTA SA POLYETO NI HENERAL GREGORIO DEL PILAR Maikling sanaysay at saliksik ni Gregorio V. Bituin Jr. Binabasa ko ang aklat ng mga sanaysay ni  National Artist Nick Joaquin  hinggil sa sampung bayani ng bansa sa aklat niyang  A Question of Heroes  nang mabasa ko ang isang anekdota hinggil kay Gregorio del Pilar, bago pa siya maging heneral. Nasa pahina 184 iyon ng nasabing aklat. Estudyante pa lang noon si Gregorio Del Pilar sa Ateneo nang maging kasapi ng Katipunan. Naroon siya sa bahay ng Katipunerong si Deodato Arellano sa Tondo nang iatang sa kanya ang tungkuling pamamahagi ng polyeto ng Katipunan. Noong minsang siya'y nasa Malolos na may dalang bulto ng polyeto ng paghihimagsik, ipinalit niya iyon sa kontra-rebolusyong polyeto ng Simbahan. Kaya noong sumapit ang araw ng Linggo, nakita ni Goyo na ipinamamahagi na ng kura ang kanyang ipinalit na polyeto. Ganyan pala kahusay mag-isip at kumilos si Gregorio Del Pilar, ang batang heneral ng himagsikan na napatay ...

SALAMAT KAY AGONCILLO SA TULANG "SA IYO, O MAKATA" ni Gregorio V. Bituin Jr. 01.03.2026 sa magasing Liwayway nga / ay muling inilathalà ang tula ni Agoncillo, / na  "Sa Iyo, O Makatâ" na isang pagpapahayag / na merong sukat at tugmâ isang tulang inaalay / sa kapwa niya makatâ ang pantig bawat taludtod, / nasa lalabing-animin may sesura sa pangwalo, / sadyang kaysarap basahin may sugat man at pasakit / ngunit mananamnam natin ang salitang anong tamis, / na may anghang at pait din  kaya't naririto akong / taospusong nagpupugay sa tula ni Agoncillo / habang nasa paglalakbay sa putikan mang lupalop, / ang kanyang tinula'y tulay sa bawat unos ng buhay, / may pag-asang tinataglay pasasalamat sa iyo, / sa anong ganda mong mithi Agoncillo, historyador, / makatang dangal ng lahi! upang mabasa ng tanan, / buong tula mo'y sinipi at tinipa sa kompyuter, / nang sa iba'y mabahagi: SA IYO, O MAKATA Ni Teodoro A. Agoncillo (Unang nalathala: LIWAYWAY, Enero 13, 1945)...

hinagpis ang dinulot sa bayan ng kurakot dapat lamang managot silang mga balakyot tanága - baybayin gbj/01.03.2026

AKLAT NG MARTIAL ARTS buti't nabili ko rin ang librong  "Ang Sining ng Pakikipagtunggali at Pagtatanggol" magandang basahin, madaling unawain sa presyo ng libro'y sapat lang ang nagugol narito'y  Arnis, Karate, Tae Kwon Do, Kung Fu di lang ito tungkol sa pakikipaglaban kundi liwanag ng pananaw at prinsipyo pag-unlad ng diwà, malusog na katawan ang mga kilos dito'y masining sa ganda mga kata'y pinagi-ensayuhang sadyâ ang librong ito'y interesante talaga upang sa mang-aapi'y di basta luluhà kung sa pagtatangka'y di agad makakalas ay baka maipagtanggol ko ang sarili sa paglaban dapat katawan ay malakas upang di basta maagrabyado't ma-bully - gregoriovbituinjr. 01.03.2026

SUGATAN SA PAPUTOK - 235 (2026), 236 (2019) halos di nagkakalayo ang bilang ng naputukan sa Bagong Taon ng 2026 at 2019 sa bansa, ang sabi ng Kagawaran ng Kalusugan kaytindi, parang nangyari sa iisang lugar lamang bagamat sa lumang ulat, tinukoy saan nangyari sa ulat ngayong taon ay di pa ito sinasabi bukod sa pagsalubong, paputok ba'y anong silbi kung kinabukasan at daliri ang biktima rine sagot ba ng negosyante ng paputok ang medikal ng mga naputukang may malay ngunit walang malay lalo't mga bata pa't di kabataan at tigulang ang mga nasaktan, nasabugan, dinalang ospital maraming mga pangarap ang sinira ng paputok habang ngingisi-ngisi lang ang kapitalistang hayok sa tubo at walang pakialam sa masang nalugmok mawakasan ang ganitong sistema'y dapat maarok - gregoriovbituinjr. 01.03.2026 * ulat mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Enero 2, 2026, p.2 at p.5

KURAKOT NA BALAKYOT (alay sa unang Black Friday Protest 2026) bakit ang pondo sa ghost flood control  sa bulsa ng trapo'y bumubukol buwis ng bayan ang ginugugol sa kapritso nitong trapong ulol Bagong Taon na, iyan pa'y tanong na noon pang nakaraang taon mga kawatan ba'y makukulong? lalo't pulitikong mandarambong! matutuwa ba tayo sa ganyan? kayraming lingkod bayang kawatan na ang pinagsasamantalahan ay maliliit na kababayan paulit-ulit ang ating sagot sa ginagawa ng mga buktot ikulong na lahat ng kurakot! panagutin ang mga balakyot! Bagong Taon na, ano na ngayon? walang malaking isdang nakulong dilis lang, walang pating o leyon walang TONGresista at senaTONG - gregoriovbituinjr. 01.02.2026

RICE SA TAGALOG: PALAY, BIGAS O KANIN? sa naritong tanong ay agad natigilan sa krosword na sinasagutan kong maigi dahil may tatlong sagot pag pinag-isipan lalo kung ating batid ang wikang sarili sa Labingsiyam Pahalang: Rice sa Tagalog limang titik, alin? PALAY , BIGAS o KANIN ? mga katutubong salitang umimbulog na madali lang kung ating uunawain sa naga-unli rice, KANIN agad ang tugon sa nagtatanim, baka isagot ay PALAY sa negosyante ng bigas, BIGAS na iyon mga salita nating kaysarap manilay teknik dito'y sagutan muna ang Pababâ kung sa Walo Pababâ, sagot ay Naisin sa tanong na Hangarin, tutuguning sadyâ ang panglimang letra'y "I", kaya sagot: KANIN - gregoriovbituinjr. 01.01.2026 * krosword mula sa pahayagang Pang-Masa, Disyembre 17, 2025, p.7    

  MAKÁHIYÂ, DIBAN, AT KANÁKAN may natutunan na namang bagong salitâ baka lalawiganin o lumang katagâ na sa palaisipan ay nakitang sadyâ subalit pamilyar ako sa  MAKAHIY na  "halaman tiklupin"  yaong kahulugan halamang pag hinipò mo'y titiklop naman tawag sa  "higaan-upuan"  pala'y  DIBAN sa saliksik ay salin ng Ingles na divan KANÁKAN  ay  "pagdadahilan" , tingnan mo lang sa U.P. Diksiyonaryong Filipino parang "Indyan Pana, Kakanâ-kanâ" ito madaling tandaan, luma'y mistulang bago salamat sa palaisipan sa Abante abang makata'y may natutunang mabuti na magagamit sa kwento, tula't mensahe na sa bayan at wika'y ipinagsisilbi - gregoriovbituinjr. 01.01.2026 * MAKÁHIY - 3 Pabahâ * DIBAN - 4 Pahalang * KANÁKAN - 28 Pahalang * krosword mula sa pahayagang Abante, Disyembre 28, 2025, p.7

SA LITRATO AT SA GUNITA NA LANG Bagong Taon, ngunit di ako Bagong Tao makatang tibak pa rin ngunit nagsosolo pagkat sinta'y wala na, wala nang totoo siya'y nagugunita na lang sa litrato maraming salamat, sinta, sa pagmamahal buti't sa mundong ito pa'y nakatatagal ang plano kong nobelang sa iyo'y inusal noon ay kinakatha't sana'y mailuwal at maipalathala't mabasa ng masa bagamat madalas katha'y tula talaga alay ko sa iyo ang una kong nobela balang araw, tayo rin nama'y magkikita mga litrato natin ay kaysarap masdan na aking madalas binabalik-balikan ika'y sa diwa't puso ko na nananahan litrato mo na lang ang madalas kong hagkan - gregoriovbituinjr. 01.01.2026

PAGSALUBONG SA 2026, YEAR OF THE FIRE HORSE tahimik kong sinalubong ang Year of the Fire Horse pulutan ay tahong at iniinom ay Red Horse hay, katatapos ko lang maglinis ng tahanan umidlip ng isang oras, tumagay, namulutan sana'y walang matamaan ng ligaw na bala sana'y walang lasenggong magpaputok ng baril sana'y walang naputukan sa mga daliri maayos sanang sinalubong ang Bagong Taon ngunit taon lang naman ang nabago talaga habang nariyan pa rin ang bulok na sistema patuloy pa rin nating hanapin ang hustisya panagutin ang mga kurakot at buwaya maya-maya'y matutulog muli ako't antok matapos ang isang boteng Red Horse ay malagok New Year's Resolution: Ralihan ang trapo't bugok lalo na ang mga kurakot na nasa tuktok - gregoriovbituinjr. 01.01.2026

NEW YEAR 2026: IKULONG NA 'YANG MGA KURAKOT! alas dose na pala, bigla akong bumalikwas pagkat nagpuputukan na't kay-ingay na sa labas wala mang paputok o torotot na ilalabas may boses akong ipinang-ingay din ng malakas sinabayan ko ng sigaw ang ingay ng paputok isinigaw ko'y:  Ikulong na 'yang mga kurakot! inihiyaw upang baguhin ang sistemang bulok at panagutin ang mga kawatan at balakyot pagpupugay sa lahat ng mga nakikibaka upang lipunang makatao'y itayo talaga upang mandarambong ay mapanagot na ng masa upang baguhin ng bayan ang bulok na sistema ang sinigaw ko na ang aking New Year's Resolution tuloy ang laban, tuloy ang kilos at ang pagbangon lahat ng mga kurakot ay dapat nang makulong di lang dilis kundi mga pating na mandarambong - gregoriovbituinjr. 01.01.2026 * mapapanood ang bidyo sa kawing na:  https://www.facebook.com/share/r/1Zy6Mr7RfD/  

MARAMIHAN NG SI: SILA O SINA? tanong sa Labing-Apat Pababa: ano raw ang  "Maramihan ng si" ? ang lumabas na sagot ay SILA imbes dapat na sagot ay SINA tanong na iyon ay tinamaan ang nasa Labingsiyam Pahalang ang tanong ay Lakers sa N.B.A. sagot ay Los Angeles o L.A. ang isahan ng SILA ay SIYA SI naman ang isahan ng SINA kaya mali yaong katanungan sa sinagutang palaisipan sa maling tanong, kawawa tayo tila ginagawa tayong bobo parang ito'y di na iniedit ng editor gayong merong sabit - gregoriovbituinjr. 12.31.2025 * krosword mula sa pahayagang Pang-Masa, Disyembre 31, 2025, p.7

ANG KAHALAGAHAN NG TULDIK talagang mahalaga ang gamit ng tuldik na nilalagay sa ibabaw ng patinig upang maunawà ang bigkas ng salitâ at wastong kahuluga'y mabatid ding sadyâ halimbawa sa nailathalang balità: doble ang kahulugan ng  "magkakaanak" "magkakaának"  kung sila'y magkamag-anak "magkakaanák"  kung buntis na ang kabiyak pansinin mo ang tuldik na  "á"  sa salitâ naroon ang diin ng bigkas ng katagâ upang kahulugan ay agad maunawà bagamat di nagamit doon sa balità saan dapat itapat ang tuldik-pahilis ay dapat batay sa bigkas at kahulugan kaiba sa tuldik-paiwâ at pakupyâ na nararapat lang nating maintindihan - gregoriovbituinjr. 12.31.2025 * ulat mula sa pahayagang Bulgar, Disyembre 23, 2025, p.2

SOLO MAN SA BISPERAS NG BAGONG TAON di ko hinahanap ang kasiyahan sa pagpalit ng taon, bakit naman? buti kung sistema ang napalitan natayo na'y makataong lipunan sasalubungin ko ba ng paputok ang Bagong Taong namumuno'y bulok kung mga buwaya ang nakaluklok kung mga buwitre ang nasa tuktok aanhin ko ang maraming pagkain kung simpleng buhay sapat na sa akin buti pang may aklat na babasahin kaysa daliri'y maputukan man din Bagong Taon nga, kayrami pang buktot na pondo ng bayan ang kinurakot tumitindi ang sistemang baluktot may pag-asa pa ba, nakalulungkot sa Bagong Taon, patuloy ang laban hangga't kaytindi ng galit ng bayan sa mga trapong walang kabusugan na buwis ng bayan ang sinasagpang - gregoriovbituinjr. 12.31.2025

12-ANYOS, PATAY SA PAPUTOK akala ba ng batang ang pinulot na paputok ang maging sanhi ng maaga niyang pagkamatay isang produktong pampasaya raw ng Bagong Taon subalit masaya bang masayang ang kanyang buhay? dahil sa maling paniniwala at delikado dahil sa maling kulturang pinamayani rito sinong mananagot? ang pabrika ba ng paputok? sinong sasagot sa gastusin, hustisya't kabaong? kapitalista ng paputok ba ang sumasagot sa mga gastusin sa ospital at mga gamot? hindi! tubò, kita lang ang kanilang pakialam produkto man nila'y makasakit o pumatay man dapat nang baguhin ang ganyang maling paniwalà nagbago lang ang petsa, mga produkto'y nilikhâ upang pagtubuan at payamanin ang gahaman at lumawak ang imperyo nila't kapangyarihan katarungan sa batang walang malay at namatay oo, negosyante ng paputok ang pumapatay kunwari'y masayang salubungin ang Bagong Taon ng paputok, nilang buwitreng masa'y nilalamon - gregoriovbituinjr. 12.30.2025 * ulat mulâ sa pahayagang Bulgar, Dis...

SA ARAW NI RIZAL sa Araw ng Kamatayan ni Doktor Rizal ako'y nasa Luneta, naroong matagal nagnilay laban sa mga korap at hangal na ginawâ sa bayan ay malaking sampal sapagkat buwis ng bayan ay kinurakot ng mga trapo't lingkod bayang manghuhuthot binulsa ng mga kawatan at balakyot sinubi ng mga mandarambong at buktot anong sasabihin ng pambansang bayani sa kalagayan ng bansa't mga nangyari na pulitiko'y di totoong nagsisilbi sa bayan kundi sa bulsa nila't sarili dapat lang nating panatilihin ang galit ng masa sa mga pulitikong kaylupit dapat pigilan ang kanilang pangungupit sa kabang bayan, lalo sa pambansang badyet - gregoriovbituinjr. 12.30.2025

DISPALINGHADONG FLOOD CONTROL, GUMUHÒ may dispalinghadong flood control ang nabisto na halaga'y walumpu't pitong milyong piso nasayang lang ang pondo, nakapanlulumò nang proyektong flood control ay biglang gumuhò sa kabilâ ng kawalan ng bagyo, lindol o bahâ, sayang tuloy ang mga ginugol kung di pala pulido ang pagkakagawâ ng panlaban sa bahâ, kawawà ang madlâ winalang bahala ang ulat na may bitak ang proyekto, hanggang pagguho na'y naganap mga residente na mismo ang nagsuplong sa awtoridad, binalewala ang sumbong dapat talagang nangyari'y imbestigahan na kayâ di pulido ay may kurakutan sa ganyan, masa'y dapat talagang magalit at sinumang kurakot ay dapat mapiit - gregoriovbituinjr. 12.29.2025 * ulat mulâ sa pahayagang Remate, DIsyembre 17, 2025, pahina 1 at 2

KASAYSAYAN AT KABAYANIHAN kahapon lamang ay nag-usap ang Kamalaysayan o Kaisahan sa Kamalayan sa Kasaysayan ano nga ba ang kasaysayan ng kabayanihan? ano ang kabayanihan ng nasa kasaysayan? nakapag-usap kami sa bahay ni Ninong Dadò hinggil sa buhay, samahan ba'y saan patutungò? saysay ng kasaysayan, paano bansa'y nabuô? sa pamilya ni Sidhay, ngalan nila'y katutubò kasamang Kikò sa pamumuno'y nagpanukalà: sa limang Ga mamulat mga pinunò sa bansâ yaong Giliw, Giting, Gilas, Ganap, at Gantimpalà mula katutubong lirip, di kanluraning diwà nabanggit ko ang kay Jacinto'y Liwanag at Dilim malayang akdang sa kaytinding liwanag ay lilim lalo ngayong ang bansa'y kinakanlungan ng lagim ng mga kurakot sa krimeng karima-rimarim kay Ka Jed, panulat na Baybayin sa Amerika binalita ng anak niyang antropolohista salitang busilak, tapat at taya'y nabanggit pa mga bayani'y itinaya ang buhay talaga nagbigay ng malalim na diwa si kasamang Ric na saliksik sa kasaysaya'y d...